Học đại học

Như bố từng nói, học đại học sẽ cho con nhiều cơ hội lựa chọn hơn trong cuộc sống. Song điều quan trọng là cách thức con học trong 5 năm đó như thế nào, chứ không hẳn ở chỗ con học cái gì.

Học vấn đại học thực ra rất khó xác định, vì nhiều kẻ không học hành gì mấy cũng có bằng cấp, thậm chí có nhiều nữa là khác. Như bố thấy, cái cần thiết sau này sẽ là phương pháp tự học.

Trong 5 năm bình thường con sẽ bị nhồi nhét nhiều thứ, những môn học bổ ích và những môn vô bổ (cũng như bình thường, số môn vô bổ luôn luôn nhiều hơn số môn có ích). Con nên cố gắng học đủ các môn, nếu không con sẽ không thể có bằng. Kể cả những môn đại vô bổ như Triết học Mác Lê-nin, hay Tư tưởng của một cái xác ướp nào đó, rồi mình cũng phải cày đến mức đủ để trả thi.

Với những môn có ích, con hãy tập thói quen tìm kiếm thông tin, tra cứu đối chiếu để làm rõ hơn vấn đề. Không phải cái gì cứ nhiều match nhiều hit trên Google thì là đúng, cũng như không phải cái gì Wikipedia nói đều là đúng. Con sẽ phải học cách tìm ra sự thật giữa một núi thông tin hỗn loạn mà không có ai chịu trách nhiệm. Đó là điều khó khăn ngày nay, so với thời của bố trước kia.

Từ đó con sẽ nắm được phương pháp tự học. Đây là điểm mấu chốt cho cả quá trình. Sinh viên không phải là học sinh, và giảng viên không phải để nhồi nhét kiến thức. Giảng viên có nhiệm vụ truyền cảm hứng, khơi dậy thích thú và đam mê với môn học, đưa ra các dấu mốc để sinh viên tự vượt qua. Khi con có thể tự học, con sẽ thấy lượng kiến thức và hiệu quả học tập cải thiện hơn hẳn.

Nói vậy không có nghĩa là tự học không có nhược điểm. Một trong những điều khó với người tự học, là không có môi trường học tập: bạn bè, người hướng dẫn. Trong khi các bạn con dự vũ hội, đi du lịch, hoặc hò hẹn với bạn trai, mà con phải tự giam mình vào với máy tính và một chồng sách, là một hy sinh không nhỏ. Con sẽ phải tìm lấy điểm cân bằng cho mình, vì bố không muốn con trở thành một cô mọt sách chút nào.

Hồi đầu những năm 199x, bố học đại học ở Odessa thuộc Ukraine. Họ buộc bố làm các bài tập lớn liên tục từ năm thứ 2 đến hết kỳ 1 năm thứ 5. Mỗi kỳ bố phải nhận một đề tài, phải đi thu thập tài liệu, lập chương trình tính toán và mô phỏng, viết thuyết trình kết quả. Về sau bố nhận thấy khả năng tự học của bố cao hơn so với các bạn học ĐH ở nhà, phần lớn là vì trường ĐH ở VN không có dạng bài tập như thế.

Đại học không phải là cái gì cao siêu. Bố cho rằng nó là yêu cầu tối thiểu để bước vào cuộc sống. Tùy cách thức học tập mà thời gian 5 năm ấy mang lại nhiều hay ít lợi ích, chứ không bao giờ là hoàn toàn vô ích cả.